Archive for Eylül 2010

Allianoi-2

Bu kez de Cevre ve orman Bakani Veysel Eroglu’na Allianoi konusunda yazdigimiz yaziyi sizlerle paylasiyoruz. Bakan ile yuz yuze gorusme talebimiz oldu ama yurt disina cikacagi icin bu gerceklesemedi. O nedenle bu mesaji yollayabildik.

Sanirim Bakan bu yazimizi DSİ Genel Mudurune iletmis. Dun DSİ genel Muduru ile gorustuk. Genel Mudur Allianoi icin artik cok gec oldugunu, oradan cikartilacaklarin cikartildigini, bir seyler kazanilirken bazi seylerin kaybedildigini, vatandasla cok iyi anlastiklarini ve benzeri seyleri soyliyerek yaptiklarini savundu.

Cok uzgunuz…

inci ve Ali Gokmen
———————–
Sayın Prof. Dr. Veysel Eroğlu

Çevre ve Orman Bakanı

Allianoi antik sağlık merkezinin Yortanlı Barajı’nın suları altında kalmasıyla ilgili basında yer alan haberler bizleri üzüyor. Diğer yandan barajın Kınık ovasının sulanması ve taşkınların önlenmesi için kullanılacak olmasının yöre çiftçileri tarafından özlemle beklenmekte olduğunun farkındayız. Size bu mektubu bu iki olgunun bütün taraflarının kazanacağı, ülkemize örnek olabilecek şekilde çözümüne katkıda bulunmak arzusuyla yazıyoruz.

Allianoi antik sağlık merkezinin korunması veya Yortanlı Barajı’nın doldurularak tarımsal sulamanın başlaması sorunu karmaşık toplumsal bir sorun olarak değerlendirilebilir. Burada kullandığımız “karmaşık” sözcüğü birbiri ile ilişkili ama çelişkili gibi görünen işler için kullanılmaktadır. Birine yapacağınız müdahale diğerini ters yönde, olumsuz olarak etkileyebilmektedir. Allianoi örneğinde bir yanda antik sağlık merkezinin Dünya Uygarlık Mirası Listesine girmeye aday bir yer olarak korunması, diğer yanda ise Yortanlı Barajı’nın antik sağlık merkezini sular altında bırakarak, Kınık ovasındaki tarım alanlarının sulanması ve çiftçilerin gelirlerinin artırılması ikilemini ortaya çıkartmaktadır. Bu tercihlerden birini tercih etmeniz durumunda bir taraf “kazanan”, diğer taraf ise “kaybeden” olacaktır. Oysa her iki tarafın da kazanabileceği çözümler olasıdır.

Bir grup arkadaşımızla birlikte, 2000 yılından beri, Güneşköy Ekolojik yerleşkesini oluşturmak üzere satın aldığımız 74 dönümlük bir arazide çeşitli çalışmalar yapıyoruz. Bu kapsamda ilk yıllarda teknik ve yapısal sorunlara önem verirken, bir süre sonra sosyal sürdürülebilirliğin önemli olduğunu gördük. Teknik problemler kolaylıkla çözülebilirken, aramızdaki sorunların giderilmesi için yeni yaklaşımlara ihtiyacımız olduğunu farkettik. ODTÜ ve Bolu İzzet Baysal Üniversitesi’nde Sürdürülebilir Yaşam Çalıştayları düzenleyerek toplumsal yaşamda karar verme süreçleri, katılımcı yönetim, yürekten iletişim gibi sosyal sürdürülebilirlik ve doğanın ekolojik prensiplere göre tasarlanması üzerine Permakültür Çalıştayları ile çevre ve sürdürülebilirlik üzerine çalışmalar yaptık. Bu eğitimlere şimdiye kadar yüzlerce kişi katıldı. Güneşköy’de beş yıldır yürüttüğümüz Toplum Destekli Tarım çalışmalarıyla köydeki sebze üretimimizi aracısız şehirdeki destekçilerimize ulaştırıyoruz. Organik Tarımı yakınımızdaki köylü komşularımıza öğretip yaygınlaştırmaya çalışıyoruz. Tarımsal üretimde kullandığımız damla sulama sistemimizle, bizimle benzer alanda tarımsal faaliyetler yürüten, ancak salma sulama olarak bilinen, vahşi sulama yapan köylü komşularımızın onda biri kadar su kullanıyoruz.

İnşaatına 1993 yılında başlanan Yortanlı Barajı’nda su tutma aşamasına gelinmiştir. DSİ sayfalarından öğrendiğimize göre maksimum su tutma yüksekliği 32 m olan Yortanlı Barajı doldurulduğunda Allianoi antik sağlık merkezi sular altında kalacaktır. Yortanlı Barajı projesinin yapıldığı 1985 yılında Türkiye’de sulama kanaletlerle vahşi sulama yöntemiyle yapılıyordu. Türkiye’nin en büyük sulama projesi olan GAP bölgesinde yapılan vahşi sulama ile toprakta görülen tuzlanma ve arkasından çölleşme tehlikesinin başlaması üzerine basınçlı damla sulama sistemine geçilmeye başlanmıştır. Yortanlı Baraj alanının topografik yapısı incelendiğinde burada üç kolun bulunduğu görülmektedir. Allianoi kazı alanı bu üç kolun ortasında bulunmaktadır. Her üç kolun ağzında birer tane baraj gövdesi inşa edilmesi durumunda hem arkeolojik alanın korunması hem de bugünkü baraj alanının biraz gerisinde su tutulması mümkün olabilecektir. Yörede kolayca kurulabilecek rüzgar enerjisi sistemleri ile yüksek kodlara su basılabilir. ODTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü, Hidroloji Anabilim dalında yapılmakta olan bir yüksek lisans tezinde Hasankeyf’i sular altında bırakacak Ilısu Barajı için daha az alanın su altında kalacağı, mevcut projede önerilenden daha fazla enerji üretileceği ve Hasankeyf’in de korunacağı alternatif bir seçenek önerilmektedir. Daha önce Allianoi’un su altında kalmasını önlemek için önerilen başka seçenekler de tekrar değerlendirilebilir. AB Türkiye delegasyonunca Avrupa fonlarından baraj projesinin değiştirilmesi için kaynak bulunabileceğini, bunun da Türkiye’ye hiçbir mali yük getirmeden yapılabileceği ifade edilmiştir.

Sayın Bakan sizin Allianoi-Yortanlı gibi karmaşık toplumsal bir sorunun çözümünde alternatif bir yol izleyerek çözüm üretimine katkı vermenizi bekliyoruz. Bu hem Allianoi’un korunmasını sağlıyacak, hem de çiftçilerimizin daha az su kullanarak, toprağı koruyacak çağdaş bir sulama projesini başlatacak, böylece her iki tarafın da ihtiyacını karşılayabilecek çözümler üretilmesine örnek olacaktır.

Sorunun çözümüne katkı verebilecek akademisyen ve uzmanlardan bir ekip oluşturarak ülkemiz için model olabilecek bir süreç başlatılabilir. Karar verme sürecinde uzmanların yanısıra yöre halkı temsilcileri ve Allianoi korunmasını isteyen sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri de davet edilerek, tüm tarafların üzerinde anlaşacağı bir çözümün demokratik yöntemlerle ve yürekten iletişimle oluşturabileceği düşüncesindeyiz.

Biz bir kaç sene önce Allianoi sağlık merkezini yerinde, burada bulunan Su Perisi heykelini Bergama müzesinde gördük. Daha sonraları Paşa Ilıcası olarak kullanılan bu yerin suları pırıl pırıl ve sıcacıktı. Yortanlı Barajı Projesinin “Bütüncül Su Yönetimi” anlayışıyla değerlendirilmesi ile bir yandan arkeolojik değerlerimiz korunurken diğer yandan toprak erozyonunu azaltacak şekilde yamaçlarda açılacak hendeklerle yağmur suyunun tutulması, buralarda oluşturulacak gıda ormanı ile besin üretilmesi ve akıllı damla sulama sistemleri ile tarımsal sulamada önemli tasarruf sağlanabilecek ve topraklar korunacaktır. Antik Allianoi sağlık merkezinin ve etrafındaki yerleşkenin tümüyle gün yüzüne çıkartılmasıyla bölgede turizm potansiyeli artacak ve ülkemize tarımın yanısıra ek bir gelir yaratılabilecektir. Biz kendi adımıza böyle toplumsal bir projeye karşılık beklemeden destek verebiliriz. Sulama mevsiminin geçmiş olması nedeni ile baraj gölünün doldurulmasının ertelenip ivedilikle yeni bir değerlendirme yapılmasını ve iki tarafın da ihtiyacını karşılayacak, ayrıştırıcı değil birleştirici bir çözüm üretilmesini en samimi dileklerimizle görüşünüze sunmak istiyoruz. Tarih Bölümü diploması olan bir bakan olarak sizin tarihe bir arkeolojik eserin gün yüzüne çıkartılmasına katkı koyup, torunlarımızın görmesine olanaklı yapan bir bakan olarak geçmenizi çok isteriz.

Saygılarımızla,

Prof. Dr. Ali Gökmen Prof. Dr. İnci Gökmen

ODTÜ Kimya Bölümü ODTÜ Kimya Bölümü

Reklamlar

trenle yolculuk

Merhabalar,

Bu sabah 7.30 gibi Yalincak yoluna dogru yuruyuse ciktik.
Saat tam sekize 20 vardı ki ODTU semalarindan bir ucagin gectigini
gordum. Dah uc dakika gecmemisti ki ikinci ucagin sesi duyuldu.
Saydim 30 dakikada tam 11 ucak gecti ustumuzden, cogunu gorebildim de.
Tabii daha sonra da devam etti ucaklar ama sanirim daha seyreldi.
Bunca ucak cok fazla geldi. Karbon ayakizi falan dusununce korkunc bir sey.

Simdi ucak IN, tren coktan OUT, otobus eh BELKİ.
Bir kac senedir İstanbul’a duzenli hizli tren seferleri var. Fiyati da bu uc secenek arasinda
en ucuzu. Internetten bilet satiyorlar ama nedense bana zor geliyor. Bizim yerleskemizde faaliyet gosteren Asterya seyahat acentasinda bir kisi tren biletlerine bakiyor. Bir kac dakikada bilet cebinizde
cikiyorsunuz. Gara gidince guzel oturma mekanları yapılmış, icerisi tiklim tiklim. Tren gelince herkes gidip
kompartimanini buluyor. Sonra ver elini Eskisehir. 1.5 saat sonra Eskisehirdesiniz. Oradan sehire ulasim da kolaymis, hatta gunu birlik Eskisehiri ziyaret bile ediyorlarmis. Neyse bizim hedefimiz istanbuldu. Hizli trenden Eskisehir Garinda iniyorsunuz, peron degistirip sizi bekleyen İstanbul trenine biniyorsunuz.
Toplam 5.5 saatte Haydarpasa’dasiniz. Tabi trende istediginiz gibi dolasip, gidip restoranda bir seyler icebilir, yaninizdakilerle sohbet de edebilirsiniz. Koltuk aralari oldukca ferah. Istanbul’da eger karsiya gececekseniz hemen treni karsilayan vapur da hazir. Guzel bir gunde guvertede yolculuk edip soyle guzel
bir deniz havasiyla İstanbula merhaba demek de hos.
Gelelim ucak yolculuguna. Tabii artik internetten bilet aliniyor. Epey onceden alinirsa fiyati da fena degil.
Ama trenle basa cikamaz. Sonra taksiyle ASTİ’ye yolculuk, oradan otobusle havaalanina gidis. Yerine bagli olarak sadece taksi ve otobus parasi sanirim tren biletinin fiyatina esdeger, hatta daha bile fazla olabilir. Havalaninda ucustan epey bir sure once olmalisiniz. Sonra binis karti, bekleme salonu, ucaga binis, ucagin kalkisi icin bekleme, nihayet ucus… bu kisim en kisasi, 45- dakika da Istanbul ‘da havaalanina ulasiyorsunuz. Tabi ucagin yanasmasi, sizin havalanindan cikisiniz, gideceginiz yere gore otobus, ya da baska yolla ulasim. Yine odemeler, yine zaman.. Yani aslinda hizli gibi gorunen hava yolu ulasimi aslinda
oyle pek de hizli degil. Harcanan toplam sure trenle basabas. Fiyati da bileti ne zaman aldiginiza bagli olarak trenin bir kac misli.. Hele karbon salinimi falan onlara da girerseniz suphesiz tren onde. Istanbul hatti bir kac sene icinde tamamlandiginda sanirim 3.5 saatte İstanbula ulasilacak. Eh bunca avantaji gorunce 5.5 saatte hic fena degil. Zaman takintiniz yoksa gece ya yatakli, ki bu secenek 2 kisiyseniz fiyat olarak anlamli, ya da kusetli, bu da 4 kisilik grup icin super. Trende uyuyabiliyorsaniz yatiyorsunuz kalkıyorsunuz bir bakiyorsunuz İstanbuldasiniz..

Otobuse hic girmiyecegim… Galiba bu ikisinin arasinda bir yerde duruyor..

Haydi bakalim yola cikacaklara iyi yolculuklar…

inci

Bakana mektup-Allionoi var, biz gorduk

Sayın Ertugrul Gunay

Dunku gazetlerde “Sagalassos’un 3500 parcaya ayrilan devasa cesmesi puzzle gibi tek tek birlestirildi. 14 yuzyil once depremle kesilen kaynak suyu yeniden baglandi” diyen bir haberde sizin de bu kaynaktan su icerken resminizi gormek bizi cok mutlu etti. En kisa zamanda biz de bu eseri gormeli, oradan su icmeliyiz diye dusunduk. Tum emegi gecenleri ve sizi katkilarinizdan dolayi kutlariz. En kisa zamanda oglumuzla birlikte Burdur Aglasun’daki bu 5000 yillik yerleskeyi ziyaret etmeyi dusunuyoruz.

Ancak ayni gun gazetelerde okudugumuz baska haberler bizi son derece uzdu. Cevre ve Orman Bakani Sayin Veysel Eroglu içinde bir ılıca da barindiran saglik merkezi Allianoi’nin isminin uydurma oldugunu, oyle bir yer olmadigini soylemis. Biliyorsunuz Yortanli Baraji sulari altinda birakilmak isteniyor. Bakan oraya sahip cikan sanatci Tarkan’ı da paylamis. Sanatcilar da, bilim insanlari da, ulkenin vatandaslari da bir kultur mirasina sahip cikma hakkina sahiptir. Bu bizim cocuklarimiza karsi sorumlulugumuzdur.

Sayin Bakanim biz ODTU’de ogretim uyesiyiz. Seneler once ODTU’den arkadaslarimizla Allioni’yi ziyaret ettik, gozlerimizle gorduk, Allionoi var, gercek, boyle bir ilica var. Sanirim Sayin Eroglu burayi ziyaret etme firsati bulamadi. Bilmiyorum siz yogun gundeminizde Alloinoi’yi gorebildiniz mi? Cok gec olmadan, en kisa zamanda sizin ve Sayin Eroglu’nun Allionoi’yi ziyaret etmeniz cagrisinda bulunmak istiyoruz. Hatta keske birlikte ziyaret edebilseniz ne harika olur!!! Biz orayi ziyaretimizde cok ozenli ve dikkatlice yapilan kazida ortaya cikartilan eserlere hayran olduk. Orada binlerce yil once gezinen insanlari dusledik.

Daha sonra oradan cikartilip Muzede sergilenen Su Perisi’nin heykelini muzede gorduk. Alloinoi’de hala piril piril, ilik ilica suyu ve havuzunu gormek bizim icin cok guzel bir surpriz oldu.

Biliyorsunuz yurt disinda saglik amacli kaplica turizmi oldukca yaygindir. Hatta doktorlar belli surelerde insanlari oralara yonlendirirler. Biz arkadaslarimizla Alloinoi’nn boyle bir merkeze donme kapasitesini gorduk. Dikkatli bir sekilde duzenlenirse Allionoi tipki 2000 sene onceki gibi, tipki 1950’lerdeki Pasa İlicasi gibi harika bir saglik merkezi olur. Biz de bunu son derece guzel yapabilecek insanlarimiz var. Hatta bu dunya da bir ilk olur. Eminim 2000 yillik bir kaplica da saglik turizmi bolgeyi canlandiracak, bolge insaninin ekonomisine katki sagliyacaktir. Allionoi kazilarinin da sizin onderliginizde yeniden canlanacagina ve tum merkezin en kisa zamanda yeniden ayaga kaldirilacagina eminiz.

Sagalassos haberini okuduktan sonra bunun mumkun olacagina inancimiz artti. Size guvenmek ve Sayin Eroglu’nu ikna edebileceginize inanmak isteriz. Bugunden tezi yok Allionoi’nin bir Saglik Merkezi olarak yapilandirilmasina basliyalim… Bu konuda herhangi bir katkimiz olabilirse seve seve, gonullu katki koyacagimizi da bilmenizi isteriz.

Saygilarimizla,

Prof. Dr. İnci Gokmen Prof. Dr. Ali Gökmen
ODTU Kimya Bolumu ODTU Kimya Bolumu
TEL: 0532 600 6421, 210 5122 0533 746 6840